Ο Π. Καρολίδης, το 1893, στην «Ιστορία του ΙΘ’ αιώνος», αναφέρει πως το τοπωνύμιο «Πλάκα» είναι η αλβανική λέξη ‘πλάκα’, η οποία σημαίνει ‘παλαιά’ (πλιάκον = παλιός).
Ο Καμπούρογλου έγραψε στο «Παλαιαί Αθήναι» το 1922: «Αλλά διατί Πλάκα; Εις το σημείον κατά το οποίον σήμερον η οδός Κυδαθηναίων τέμνεται δια των οδών Αδριανού και Τριπόδων υπήρχε στερεώς τοποθετημένη επί του εδάφους λευκωτάτη τις και μεγάλων διαστάσεων πλάξ. Ιδού η ανάδοχος ονομασία της τοποθεσίας.»


Άλλη εκδοχή αναφέρει, πως «Πλάκα» σημαίνει επίπεδη περιοχή, αντίθετα με άλλα σημεία της Αθήνας. Επίσης, πως προέρχεται από την αρβανίτικη λέξη «πλάκαζ», που σημαίνει πέτρες λαξευμένες ή επίπεδες, ότι δηλαδή οφείλεται στην πληθώρα των αρχαίων ερειπίων που βρίσκονται στην περιοχή.
Η οδός Τριπόδων, που διασχίζει την σημερινή Πλάκα, ήταν από τους πλατύτερους, γιατί το πλάτος της έφτανε τα έξη μέτρα και τους μεγαλοπρεπέστερους δρόμους της Αρχαίας Αθήνας. Σειρά χορηγικών μνημείων υπήρχαν κατά μήκος της για να στηρίζουν τους χάλκινους τρίποδες, που αποτελούσαν βραβεία αγώνων.
Η εκκλησία Άγιος Νικόλαος ο Ραγκαβάς είναι βυζαντινός και χτίστηκε τον ΙΑ΄ – ΙΒ΄ αιώνα, εποχή ακμής της Αθήνας. Δείγματα της ιδίας περιόδου είναι και το Δαφνί, η Καπνικαρέα, ο Άγιος Ελευθέριος, οι Άγιοι Ασώματοι και ο Άγιος Θεόδωρος.
Ο Άγιος Νικόλαος χτίστηκε πάνω σε παλιότερο χριστιανικό ναό. Όσο για την επωνυμία του Αγίου στο περιοδικό «Πανδώρα», αναφέρεται πως το επίθετο Ραγκαβάς ερμηνεύεται «ο άσωτος και ακατάστατος νέος, που τον έλεγαν και Μαγκλαβά ή φωνακλά».  Ο Καμπούρογλου δίνει διαφορετική ερμηνεία: «Ο Ινδολόγος Δημήτριος Γαλανός* λέει: Ραγκαβάς, μυθώμενον κήτος υπερμεγέθες, το οποίον καταπίνει μικρότερα κήτη.» Αλληγορικώς, αναφέρεται εις μέγαν (υπερμεγέθη) και ηρωικόν άνδρα.»
Στον Άγιο Νικόλαο τον Ραγκαβά αναφέρεται πως για πρώτη φορά σε εκκλησία μπήκε καμπάνα.
Όσο για την εκκλησία Αγία Σωτήρα στην οδό Κυδαθηναίων, αναφέρεται πως είναι χτισμένη πάνω σε παλιά εκκλησία του ΣΤ΄ αιώνα. Το πλήρες όνομά της είναι Σωτήρα του Κωττάκη. Αυτή βρισκόταν τότε στο κέντρο γειτονιάς, που ευημερούσε στα χρόνια της Φραγκοκρατίας, τη γειτονιά του Αλίκοκκου. Οι οικογένειες Αλίκοκκου και Κωττάκηδων, που έδωσαν το όνομά της στην εκκλησία, πρέπει να ήταν φράγκικες οικογένειες που εξελληνίστηκαν.
Τόσο η Αγία Σωτήρα, όσο και ο Άγιος Νικόλαος Ραγκαβάς και άλλες εκκλησίες της Πλάκας ανακαινίστηκαν το 1838.
Η Αγία Αικατερίνη της Πλάκας αποτελούσε μετόχι της Αγίας Λαύρας του Όρους Σινά. Πήρε το όνομά της το 1767, γιατί πρώτα ήταν αφιερωμένη στους Αγίους Θεοδώρους. Το 1882 έγινε ενοριακός ναός από απαίτηση των κατοίκων της γειτονιάς, γιατί δεν είχαν άλλη εκκλησία κοντά τους για να καλύπτουν τις θρησκευτικές εκδηλώσεις τους.
Στην οδό Θεωρίας της Πλάκας βρίσκεται η Μεταμόρφωση, που διατηρεί την βυζαντινή της όψη με τον ψηλό τρούλο της. Κοντά της είχε ταφεί ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.
Κοντά στον Άγιο Νικόλαο Ραγκαβά και τους Αγίους Αναργύρους βρίσκεται ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος της Πάτμου του ΙΑ΄ αιώνα. Αναφέρεται ότι μπροστά σ’ αυτόν στήθηκαν τα δύο κανόνια που προκάλεσαν την καταστροφή του Παρθενώνα το 1687.

*Δημήτριος Γαλανός ο «Αθηναίος» (1760 – 1833): Ο πρώτος Έλληνας Ινδολόγος των νεοτέρων χρόνων. Προσέφερε πολλά στη γνώση μας για την Ινδία.